OMLINE

Abhiniveśa

Abhiniveśa czasem tłumaczy się jako lęk przed śmiercią, ale bardziej poprawnym tłumaczeniem byłoby „[uporczywe] przywiązanie [do życia]”. Słowo abhiniveśa zawiera w sobie upór, intensywność i przywiązanie właśnie. Samo niveśa oznacza miejsce pobytu lub miejsce zamieszkiwania. W języku jogi strach przed śmiercią ma zatem swoje źródło w głębokim zakorzenieniu się w otaczającej nas rzeczywistości, a więc […]

Abhyāsa

Abhyāsa stanowi jedno z kluczowych pojęć nie tylko w jodze Patañjalego, ale także w praktyce jogi w ogóle. Najbliższym jego tłumaczeniem jest słowo „praktyka”, choć nie do końca oddaje ono bogactwo znaczenia tego terminu. W Sanskrycie słowo to oznacza bowiem powtarzalne lub ciągłe ćwiczenie, dyscyplinę, nawyk lub zwyczaj. Dla Patañjalego abhyāsa wraz z vairāgya (bezpragnieniowość) […]

Ahiṃsā

Ahiṃsā tłumaczy się najczęściej jako niekrzywdzenie. Samo słowo pochodzi od rdzenia „hiṃs” (ranić, zabijać, niszczyć), zaś przedrostek „a” oznacza zaprzeczenie tych czynności. Ahiṃsā pojawia się w Yogasūtrach Patañjalego, jako podstawowa zasada etyczna, której podporządkowane są pozostałe reguły postępowania i odnosi się do wszystkich żywych istot. Według Patañjalego, ahiṃsā jest zasadą uniwersalną, a więc obowiązuje niezależnie […]

Alambana

Ālambana znaczy dosłownie „podstawa” lub „fundament”. Samo słowo pochodzi od rdzenia √lamb, który znaczy „wisieć”, można więc ālambana tłumaczyć także jako „punkt zawieszenia”. Termin ten występuje w Yogasūtrach Patañjalego w kontekście praktyki medytacji i oznacza coś, na czym ma się w pełni skupiać czy zawieszać uwaga medytującego. Patañjali nie określa dokładnie czym taki punkt skupienia […]

Ananda

Pojęcie „ānanda” oznacza w Sanskrycie szczęście, radość, zadowolenie i rozkosz, także tę fizyczną. Zwykle kiedy na co dzień mówimy o radości czy szczęściu mamy na myśli pewien emocjonalny stan, który został spowodowany lub wywołany przez jakieś doznanie zmysłowe, wydarzenie lub interakcję ze światem zewnętrznym. Nawet kiedy odczuwamy stan radości, której źródła nie do końca potrafimy […]

Anuloma viloma

Anuloma viloma  jest nazwą jednej z praktyk oddechowych potocznie nazywaną czasem prāṇāyāmą, choć według takich dzieł haṭhayogi, jak np.  Haṭhapradīpikā czy Gheraṇḍasaṃhitā nie jest wprost określana tym mianem. Samo słowo anuloma w Sanskrycie znaczy dosłownie „z włosem”, zaś viloma oznacza „pod włos”. W kontekście praktyk oddechowych należy jednak rozumieć określenia te nieco bardziej metaforycznie – […]

Anuṣṭhāna

Termin anuṣṭhāna nie jest prosty do przetłumaczenia. Pierwszy element tego słowa – część (anu) – oznacza podążanie za czymś. Drugi – (sṭhāna) znaczy miejsce lub bycie osadzonym/osiadłym w jakimś miejscu. A zatem w terminie anuṣṭhāna znajdziemy dążenie do osiągnięcia jakiegoś celu lub osadzenia się w jakimś miejscu. Według Desikachara, ucznia wielkiego Krishnamacharyi, anuṣṭhāna jest zawansowanym […]

Aparigraha

Współczesny świat oparty jest w dużej mierze na konsumpcji. Wszechobecne reklamy kreują w nas nie zawsze prawdziwe potrzeby. Aby je zrealizować, kupujemy wiele rzeczy, których często naprawdę nie potrzebujemy. Aparigraha jest antytezą takiego stylu życia. Jako jedna z zasad etycznych jogi (tzw. yamy), zachęca nas do wstrzemięźliwości, nie gromadzenia przedmiotów ponad miarę i wyrzeczenia się […]

Asana

Kiedy mówimy āsana, myślimy najczęściej o pozycji jogicznej. Co ciekawe, przez wiele wieków słowo to oznaczało po prostu pozycję siedzącą przyjmowaną podczas praktyki medytacji. Było to zgodne ze słownikową definicją pojęcia āsana w Sanksrycie – czyli siedzieć, siedzisko, siedzenie, pozycja siedząca. Pierwsze pozycje niesiedzące pojawiły się dopiero mniej więcej 1000 lat temu. W dziele Vimānārcanākalpa […]

Asteya

Asteya znaczy dosłownie „nie kradzenie” i zwykle odnosi do powstrzymywania się od zabierania komuś jego/jej szeroko rozumianej własności. Asteya jest u Patañjalego jedną z zasad postępowania (tzw. yamy) czyli zasad etycznych, które stanowią wielkie zobowiązanie (mahāvrata) jogina i pozwalają mu na odpowiednie uregulowanie relacji ze światem zewnętrznym. Zdaniem autora Yogasūtr, jogin, który jest „ugruntowany w […]