OMLINE

Ananda

Pojęcie „ānanda” oznacza w Sanskrycie szczęście, radość, zadowolenie i rozkosz, także tę fizyczną. Zwykle kiedy na co dzień mówimy o radości czy szczęściu mamy na myśli pewien emocjonalny stan, który został spowodowany lub wywołany przez jakieś doznanie zmysłowe, wydarzenie lub interakcję ze światem zewnętrznym. Nawet kiedy odczuwamy stan radości, której źródła nie do końca potrafimy […]

Dvandva

Słowo dvandva w języku jogi tłumaczy się najczęściej jako „para przeciwieństw”. Występuje ono w Yogasūtrach Patañjālego, ale jako koncept jest także obecne w innych, ważnych dla teorii jogi tekstach. Dla Patañjālego dvandva powstaje w wyniku praktyki asan, a właściwie w wyniku pozostawania w wygodnej i stabilnej asanie (sthirasukham āsanam) (YS 2.46). Jeśli stan uda się […]

Karuṇā

Medytacja kojarzy się zwykle z odcięciem się od świata zewnętrznego i kierowaniem uwagi do wewnątrz. Tak zresztą zwykle jest opisywana w jodze klasycznej. W Yogasūtrach Patañjalego cel jogi definiowany jest jako uspokojenie poruszeń świadomości (yogaś cittavṛttinirodhaḥ) (YS 1.2). Jednak także w tym samych Yogasūtrach pojawia się wyraźna wskazówka, że warunkiem osiągnięcia wewnętrznego spokoju jest praca […]

Maitrī

Medytacja kojarzy się zwykle z odcięciem się od świata zewnętrznego i kierowaniem uwagi do wewnątrz. Tak zresztą zwykle jest opisywana w jodze klasycznej. W Yogasūtrach Patañjalego cel jogi definiowany jest jako uspokojenie poruszeń świadomości (yogaś cittavṛttinirodhaḥ) (YS 1.2). Jednak także w tym samych Yogasūtrach pojawia się wyraźna wskazówka, że warunkiem osiągnięcia wewnętrznego spokoju jest praca […]

Tapas

Słowo tapas pochodzi od rdzenia √tap (żarzyć się, mieć władzę, odczuwać ból). Pierwotnie tapas były praktykami wewnętrznej dyscypliny, które służyły osiąganiu nadzwyczajnych umiejętności (siddhi) i/lub wyzwoleniu się z łańcucha karmicznych wcieleń (mokṣa). Praktyka tapas często polegała wyrzeczeniu się świata, życiu w samotności oraz umartwianiu ciała np. poprzez długotrwałe głodówki, przyjmowanie niewygodnych pozycji na bardzo długi […]

Udvega

Słowo udvega oznacza rodzaj psychicznego poruszenia, niepokój lub obawę. Być może dobrym jego odpowiednikiem byłoby także współczesne słowo „stres”. Według Desikachara udvega ma miejsce wówczas kiedy tracimy kontrolę nad swoim zachowaniem. Tradycyjnie uważa się, że udvega ma swoje źródło w sześciu emocjach nazywanych ṣadūrmi (dosłownie: sześć fal), które Ajurweda określa czasem mianem chorób umysłu. Są […]

Vairāgya

Według znanej definicji Patañjalego vairāgya jest praktyką „kontroli świadomości, która znosi pragnienie widzianych (dṛṣṭa) lub zasłyszanych (ānuśravika) przedmiotów zmysłów (viṣaya)” (YS 1.15). Samo słowo składa się z przedrostka negującego „vi” (który zmienia się w „vai”) oraz słowa „rāga”, które oznacza zamiłowanie, przywiązanie, miłość lub upodobanie do czegoś. Stąd praktyka bezpragnieniowości pociąga za sobą świadomy brak […]

Yama

Rdzeń √yam, od którego pochodzi słowo yama, znaczy „kontrolować”, „ograniczać”, „krępować”. Słowo yama będzie zatem oznaczało „kontrolę”, „ograniczenie” lub „krępowanie”. Jednak w języku jogi yama to po prostu zasada etyczna, która reguluje relacje jogina ze światem zewnętrznym. Dla Patañjalego yamy są pierwszym z ośmiu narzędzi czy członów (aṅga) w jego teorii jogi. Praktyka jogi zaczyna […]

Yoga

Słowo yoga pochodzi od rdzenia √yuj, który ma wiele znaczeń. W zależności od kontekstu i okresu historycznego √yuj może być tłumaczone jako „zaprzęgać” (np., konia do wozu), „przygotowywać”, „nakładać” (strzałę na cięciwę łuku), „wkładać” lub „kierować”. W kontekście praktyki jogi jednak √yuj tłumaczone jest głównie albo jako „łączyć” lub jako „skupiać uwagę”.  Rozważania na temat […]

Poza matą

Praktyka na macie nie jest łatwa. Samo skupienie uwagi często stanowi większe wyzwanie niż wyginanie ciała w najrozmaitszych, skomplikowanych pozycjach. Umysł często pogrywa z nami w swoje gry. Czasem wydaje się uspakajać, ale potem zaraz  zupełnie nieoczekiwanie odpływa gdzieś tak daleko, że musimy rozpaczliwie za nim gonić, aby przywołać go do porządku. Innym razem wydaje […]